Yaygın Gelişimsel Bozukluk Destek Eğitim Programı
166
portfolio_page-template-default,single,single-portfolio_page,postid-166,bridge-core-2.6.5,qode-page-transition-enabled,ajax_fade,page_not_loaded,,qode-theme-ver-25.0,qode-theme-nebulasoftagency,qode_header_in_grid,wpb-js-composer js-comp-ver-6.5.0,vc_responsive,elementor-default,elementor-kit-14579

Yaygın Gelişimsel Bozukluk Destek Eğitim Programı

YAYGIN GELİŞİMSEL BOZUKLUKLAR

Erken çocuklukta sosyal beceri, dil gelişimi ve davranış alanında uygun gelişmeme veya kaybın olduğu bir grup psikiyatrik bozukluktur.

YAYGIN GELİŞİMSEL BOZUKLUK:ORTAK ÖZELLİKLER

  • Sosyal etkileşimde bozulma
  • Dil gelişimi ve iletişimde bozulma
  • Sınırlı ilgi alanı ve davranışların olması

YAYGIN GELİŞİMSEL BOZUKLUKLARIN KAPSADIĞI ALANLAR

  • Otizm
  • Asperger Sendromu
  • Çocukluk Dezintegratif Bozukluk
  • Rett Sendromu
  • Yaygın Gelişimsel Bozukluk- Hiçbir Sınıflamaya Girmeyen

Otizm Spektrum Bozukluğu Nedir?

Erken çocukluk döneminde görülmeye başlayan, sosyal etkileşim ve iletişim bozukluğu ile ilgi ve etkinliklerin belirgin sınırlılığı gibi özelliklerle kendini gösteren yaygın gelişimsel bozukluk durumudur.

Otizm Spektrum Bozukluğunun Yetersizlikleri

  1. Sosyal Etkileşimsel Bozukluk

– İlişki kurma ve sürdürmede zorlanma
– Göz kontağı kuramama
– Duyguları ifade edememe
– Etkileşim başlatma ve sürdürmede zorlanma

  1. Sınırlı İlgi ve Yineleyici Davranışlar

– Stereotip (kendiliğinden başlayan ve tekrar edilen) hareketler sergileme.
– Nesnelerin daha çok ayrıntılarıyla ilgilenme.
– Çevredeki değişikliklere karşı tepki gösterme.
– Günlük yaşamla ilgili alışkanlıkların değişimine karşı çıkma.
– İlginin son derece sınırlı olması.

Otizmin, birbirinden bağımsız belirtilerin bileşimi değil, sosyal ilişki, iletişim ve yaratıcı etkinliklerdeki yetersizliği içeren bir durum olduğu söylenebilmektedir.

  1. Sosyal – Duygusal Gelişim Özellikleri

Profesyoneller için çocukların sosyal iletişim becerileri, otizm tanısında belirleyici etkenlerden birisidir. Bu çocukların hem basit hem de kompleks sosyal iletişim becerileri çoğunlukla akranlarına göre yavaş ilerler. Normal gelişim gösteren çocuklar, bir çok sosyal beceriyi başkalarını taklit ederek ve gözleyerek öğrenirler. Bunun aksine otizmli çocuklar sosyal becerileri bu yolla öğrenmekte zorlanırlar.

  1. Motor Gelişim Özellikleri

Kanner, otizmli çocukların normal bir motor gelişime sahip olduklarını belirtmiştir. Fiziksel görünüş olarak normal olan bu çocuklarda, motor becerilerin gelişiminde yaşıtlarına göre farklılıklar gözlenmektedir. Fiziksel yapı olarak, bir çok beceriyi normal zamanınıda gerçekleştirecek gibi görünmelerine rağmen, bazı becerilerin gelişim geç olabilmektedir. Otizmli çocuklarda motor becerilerin gelişimi genellikle kronolojik yaşlarına yakındır. Bu çocuklar, hareketin yönergeye uygun olarak ve hareketin seri olarak gerçekleştirilmesinde sorun yaşayabilirler. Örneğin; kağıt kesme, bir kutu içine küpleri atma gibi ince motor becerilerde yetersizlikler göze çarpmaktadır.

Yapmak istedikleri şeyleri hızla ve beceriklice yaptıkları halde, ilgilerini çekmeyen şeyleri yapmaları istendiğinde hareketlerine aksaklık ve hantallık görülebilir.

  1. Dil ve İletişim Özellikleri

Çevredeki bireylerle iletişim kurmada yetersiz olma otizmin en belirgin özelliklerinden biri olarak belirtilmektedir.

a) Sözel Olmayan İletişim: Temel duyguları (mutluluk, üzüntü vb.) ifade etmede güçlük, karşısındaki kişinin yüzüne ve gözüne bakmama, karşılıklı iletişim kurmak istemediğinde bağırma, vurma, çığlık atma gibi özellikler göstermektedirler.

b) Sözel İletişim: Otistik çocukların dil gelişimlerinde, hiç konuşmama, sadece bir-iki kelime söyleme, çok kelimeyle anlamsız konuşma, ekolali konuşma, zamirleri karıştırma, konuşulanları anlamada güçlük çekme, gramer bozuklukları ve telâffuz güçlüğü gibi özellikler görülmektedir.

Ekolali: Ekolali, çocuğun duyduğu kelimeleri, cümleleri konuşmacının hemen arkasından veya daha sonra taklit etmesidir. Normalde çocuklar, konuşmaya, duydukları kelimeleri taklit etmeyle başlarlar. Ancak bu taklit dönemi, 2,5 yaş civarında sona erer. Otizmli çocukların bazıları da ilk kelimelerini, anlamlarına dikkat etmeden papağan gibi taklit ederek öğrenirler. Bazen kelimeleri, bazen de cümleleri olduğu gibi tekrar ederler. Kelimeleri, taklit ettikleri konuşmacının aksanı ve vurgulamalarıyla söylerler.

Gramer Bozuklukları: Konuşabilen otistik çocuklarda gramer bozuklukları da yaygın olarak görülür. Cümlelerdeki fiil eklerini söylememek yaygındır. “Okula gidelim” yerine “okul git” demek ya da “yemekten sonra şeker ver” yerine “şeker, yemek yer” demek gibi gramer yanlışlıkları yaparlar. Çocuğun ilerleyen yaşıyla birlikte konuşma becerisi de arttıkça, ve bu yönde yapılan çalışmalar sonucunda gramer bozuklukları ortadan kalkmaktadır.

Zamirlerin Yer Değiştirmesi: Konuşmadaki en belirgin özelliklerden birisi de şahıs zamirlerinin yerlerinin değiştirilmesidir. Birinci tekil şahıs “ben” yerine, “sen” veya “o” kullanırlar. Özellikle “ben” zamirini kullanma çok az görülür. (“Giderim” yerine “gider, gidersin” kelimelerini kullanmak gibi)

  1. Davranış Özellikleri

İnsana karşı tepkisiz davranma, sosyal etkileşimlerden geri çekilme gibi davranış özellikleri olduğu belirtilebilir.

a) Duygusal Tepkiler:
– Özel Korkular : Sudan korkma, ayakkabı ayağını sıktığı için ayakkabı giymeyi istememe gibi.
– Tehlikelerin Farkında Olmama : Yüksek bir duvarın üzerinde yürüme vb.
– Nedensiz Gülme ve Ağlama Davranışları Gösterme.
– Değişikliklere Karşı Tepki Gösterme : En küçük bir değişiklik onların sevinç çığlıklarına ya da öfke nöbetlerine yol açabilmektedir.

b) Davranış Problemleri: Öfke nöbetleri, çevresine zarar verici davranışlar, kendisine zarar verici davranışlar, stereotip vücut hareketleri (kendiliğinden başlayan hareketler) otistik çocuklarda görülen davranış problemleridir.

Yaygın gelişimsel bozukluğu olan çocukların eğitim programları yapılırken temel amaç çocuğun davranış problemlerini azaltarak ihtiyaçları olan becerileri kazandırmaktır. Öğretimi engelleyecek düzeyde stereotip ve problem davranışlar varsa öğretimle birlikte bu davranışların ortadan kaldırılması ya da azaltılması sağlanmalıdır. Problem davranışlar üzerinde çalışılırken her bir davranış için “Davranış Değiştirme” teknikleri uygulanmalıdır.

Çocuğun performansı ve öğretim plânları belirlenirken ailenin katılımı gereklidir. Öğretmenin çocuk üzerinde yaptığı tüm çalışmalarından ailenin de haberdar edilmesi, çocuğun okulda kazandığı olumlu davranışları evde de sürdürmesi açısından önem taşır. Bunun için yönetim ve öğretmence plânlanan veli toplantılarının dışında, öğretmen her çocuk için yapılan çalışmaları anında, aileye bildirmeli, bu çalışmalar doğrultusunda evde neler yapılacağına dair sözlü ve yazılı açıklamalar yapmalıdır. Gerektiğinde ailenin de derslere katılımı sağlanarak, eğitim sırasında çocuğa yaklaşım konusunda ailenin de bilinçlendirilmesi sağlanmalıdır.

Eğitim-öğretim sürecinde ailenin plânlı bir şekilde eğitime katılmasının, hem öğrencide gerçekleştirilen amaçların yerleşmesine, hem de ailenin özel eğitim konusunda bilinçlendirilmesine fayda sağlayacağı unutulmamalıdır.

ASPERGER SENDROMU

Asperger Sendromu ve otizim arasındaki en önemli fark , Asperger bozukluğunda dil ve bilişsel gelişimde gecikmenin olmamasıdır.

Bu çocuklar normal veya üstün zekaya sahiptirler . Davranış sorunları olur. EL-kol hareketleri ,mimikler ve vücut dilini kullanma konusunda sorunları vardır.

RETT SENDROMU

Yalnızca kızlarda görülen bir bozukluktur. En önemlisi belirtisi ; en az 5 ay normal gelişim ardından bebeğin başının büyümesinin durması ve kafa çapının küçülmesidir.

Rett Sendromuna MECP2 geninin sebep olduğu saptanmıştır.

ÇOCUKLUK DÖNEMİ DEZİNTEGRATİF BOZUKLUĞU

  • Heller hastalığı olarak da bilinir.
  • Otizmden daha az rastlanan bir bozukluktur.
  • Otizmden en önemli farkı; dil,sosyal etkileşim ve diğer alanlarda normal geçen en az 2-3 yıllık bir sürenin olmasıdır.
  • 10 yaşına gelmeden aşağıdaki alanlarda gerilemeler görülür:

– Dil gelişimi, sosyal etkileşim

– Sosyal beceri ve uyum becerileri

– Çiş ve kaka kontrolü

– Oyun

– Motor beceriler

YGB-HİÇBİR SINIFLAMAYA GİRMEYEN (PDD-NOS)

  • PDD kategorisinde bulunan  bozuklukları tanımlayan kriterlerden  hiçbirine uymayan çocuklar
  • Sosyal etkileşim alanında belirgin gerilik gösterirler.
  • Dil gelişiminde (sözel ve sözel olmayan dil) gerilik gözlenir.
  • Bazı uzmanlar  “atipik otizm” veya “yüksek fonksiyonlu otizm” sözcüklerini PDD-NOS ile eş anlamlı kullanırlar.
Category
Eğitimlerimiz
No Comments

Sorry, the comment form is closed at this time.

Open chat